Ik ben doodsbang om mijn dochter (10) te laten falen

VROUW-lezeres Claudia (42) is bang om haar dochter te laten falen. Hoewel ze zelf heel goed weet dat kinderen sterker worden van het leren van haar fouten, is ze continu geneigd haar kind te behoeden voor risico’s. Ze vraagt om advies. 

“Ik kan het niet aanzien als er bij mijn dochter (10) iets mislukt”, schrijft Claudia. “Of eigenlijk kan ik überhaupt het idee al niet aan dat er iets kán mislukken. Ik krijg al vreselijk medelijden met haar als ik eraan denk en zou haar het liefst in een kamer vol dons willen stoppen, weg van de boze buitenwereld waar ze afgewezen, beledigd of (fysiek en mentaal) beschadigd kan worden.” 

“En het raarste is dus: zo’n moeder ben ik eigenlijk helemaal niet! Ik vind dat kinderen ‘hard’ moeten worden, zelfstandig, voor zichzelf op moeten komen! Ik hou niet van miepende kinderen die het gewend zijn dat mama altijd alles voor ze doet en die iedere uitdaging uit de weg gaan. U begrijpt: ik bevind me in een voor mij heel rare tweestrijd. Hoe ga ik hiermee om?” 

Negatieve ervaringen 

Kindercoach Marlies Ganzeboom verlegt voor het antwoord op deze vraag de focus van de dochter van Claudia naar Claudia zélf. “Wat me direct opvalt: waarom wordt er gesproken van de term ‘mislukken’? De neiging je kind te willen beschermen is uiteraard heel normaal, maar hoe ver je daarin gaat is ook afhankelijk van de manier waarop je zelf in het leven staat. Wat voor Claudia mislukkingen lijken, zijn voor haar kind misschien, of zelfs waarschijnlijk, gewoon ervaringen. De visie van Claudia is, zo vermoed ik, gebaseerd op (negatieve) ervaringen uit het verleden.” 

“Een kind heeft namelijk een heel andere belevingswereld dan een volwassene, en daar horen ook andere verwachtingen bij. Waar een moeder door haar moederbril kijkt en wellicht denkt: ‘Oh kind, begin er maar niet aan’, gaat een kind juist vaak van positieve gedachten uit. Gaat iets dan ‘mis’, dan ziet een kind dat slechts als een situatie die net even iets anders is gelopen dan gepland.” 

Leren incasseren 

“Waarom zou een kind beledigd zijn als hem/haar op school de waarheid gezegd wordt? Waarom zou een kind zich direct afgewezen voelen als een speelafspraak uitloopt op ruzie? Waarom zou je gelijk van falen, mislukken of beschadigen uitgaan? Welnee! Kinderen leren op school, op de sportclub en tijdens het buitenspelen geleidelijk aan hoe de omgang met anderen in elkaar zit. En vergis je niet: ze leren heel snel. Wordt een speelafspraak geweigerd? Prima, volgende keer beter! Wordt een kind uitgescholden op het schoolplein? Dan leert het op den duur incasseren en voor zichzelf opkomen. Het is immers onmogelijk dat de hele wereld altijd maar lief voor je is. Zelfvertrouwen creëren en het eigen zelfbeeld bevestigd krijgen: dat moet een kind zelf doen, niet jij als ouder.”  

Waarom uit de weg gaan? 

“Als je de, in jouw ogen, risicovolle situaties altijd maar mijdt en je kind blijft behoeden voor eventueel falen, doe je je kind tekort. Je ontneemt hem/haar de kans om met open blik te wereld in te kijken en dingen van een andere kant – of vanuit het perspectief van een ander – te bekijken.” 

Dat vat het ook wel gelijk samen: het is maar hoe je ernaar kijkt. Marlies illustreert dat tot slot met een voorbeeld. “In mijn praktijk sprak ik onlangs een moeder wier kind een aantal keer had geprobeerd een speelafspraak met een klasgenootje te maken. Ze kreeg continu een ‘nee’. ‘Nou, die vragen we dus niet meer’, redeneerde de moeder. ‘Die wil niet met mijn dochter spelen’. Ik adviseerde haar gewoon eens te vragen naar de achterliggende reden. Wat bleek? Het meisje zat op 4 sporten en had helemaal geen tijd om met vriendinnetjes af te spreken! Het is dus maar net wat voor betekenis je aan een ‘afwijzing’ geeft.”